{"id":2717,"date":"2024-01-19T16:24:41","date_gmt":"2024-01-19T13:24:41","guid":{"rendered":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/?p=2717"},"modified":"2024-01-19T16:27:22","modified_gmt":"2024-01-19T13:27:22","slug":"hastalarin-yenilikci-ilaclara-erisimi-bir-numarali-onceligimiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/hastalarin-yenilikci-ilaclara-erisimi-bir-numarali-onceligimiz\/","title":{"rendered":"Hastalar\u0131n Yenilik\u00e7i \u0130la\u00e7lara Eri\u015fimi Bir Numaral\u0131 \u00d6nceli\u011fimiz"},"content":{"rendered":"\n

Novartis T\u00fcrkiye Pazara Eri\u015fim, Sa\u011fl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcmleri ve Kamu \u0130li\u015fkileri Direkt\u00f6r\u00fc Doruk Arbay ile T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n pazar eri\u015fim s\u00fcre\u00e7leri, T\u00fcrkiye\u2019de bu konuda geli\u015fmesi gereken alanlar, Novartis T\u00fcrkiye\u2019nin pazara eri\u015fim, sa\u011fl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ve kamu ili\u015fkileri departman\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bize biraz kendinizden, ekibinizden ve departman\u0131n\u0131z\u0131n sorumluluk alanlar\u0131ndan bahseder misiniz?<\/strong><\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Telekom\u00fcnikasyon, perakende, h\u0131zl\u0131 t\u00fcketim \u00fcr\u00fcnleri, teknoloji ve son olarak da ila\u00e7 sekt\u00f6r\u00fc dahil olmak \u00fczere 26 y\u0131ll\u0131k \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131m var. Bulundu\u011fum sekt\u00f6rlerde kamu ili\u015fkileri ve d\u0131\u015f ili\u015fkiler alan\u0131nda bir\u00e7ok rolde sorumluluk ald\u0131m. 2023 Ocak tarihinden bu yana ise Novartis T\u00fcrkiye Pazara Eri\u015fim, Sa\u011fl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcmleri ve Kamu \u0130li\u015fkileri Departman\u0131\u2019nda g\u00f6revime devam ediyorum.<\/p>\n\n\n\n

Departman olarak \u015firketin \u00f6zellikle d\u00fczenleyici kurumlar, \u00f6zel\/kamu hastane y\u00f6netimleri, hekim birlikleri, sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 gibi d\u0131\u015f payda\u015flarla olan ili\u015fkilerini y\u00f6netmek, bu alandaki stratejiyi belirlemek ve hayata ge\u00e7irmekten sorumluyuz.<\/p>\n\n\n\n

Pazara eri\u015fim ekibimiz, \u00fclkemize sunulacak yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n hastalara ula\u015fmas\u0131 amac\u0131yla \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Kamu ili\u015fkileri ekibimiz \u00fclkemizdeki sa\u011fl\u0131k politikalar\u0131n\u0131 ilgilendiren yasa, y\u00f6netmelik ve reg\u00fclasyonlar\u0131 yak\u0131ndan takip ederek ilaca eri\u015fimi geli\u015ftirecek \u00f6nerileri ilgili kamu kurumlar\u0131yla isti\u015fare ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Sa\u011fl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ekibimiz ise, \u00f6zellikle hastaneler ve hekim dernekleri ile i\u015f birlikleri yaparak, geli\u015fime y\u00f6nelik ihtiya\u00e7lar\u0131 belirleme ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Pazar eri\u015fim birimlerinin sekt\u00f6rde nas\u0131l bir ihtiya\u00e7la kuruldu\u011fu, geli\u015fti\u011fi ve \u00f6nemi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi alabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pazar eri\u015fim, ila\u00e7 sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7in uzun y\u0131llard\u0131r stratejik bir birim. G\u00fcn\u00fcm\u00fcze k\u0131yasla, bundan 15-20 y\u0131l \u00f6nce, yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n sosyal g\u00fcvence kapsam\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n daha kolay oldu\u011fu s\u00f6ylenilir. Ancak, \u00f6zellikle 2008-2009 y\u0131llar\u0131 itibar\u0131yla ve global b\u00fct\u00e7e uygulamalar\u0131yla, ila\u00e7 fiyatland\u0131rmas\u0131na ve geri \u00f6deme ko\u015fullar\u0131na dair k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 reg\u00fclasyonlar ve uygulamalar geli\u015fmeye ba\u015flad\u0131. \u00d6zellikle 2008-2009 y\u0131llar\u0131ndan bu yana global b\u00fct\u00e7e uygulamalar\u0131, ila\u00e7 fiyatland\u0131rma ve geri \u00f6demeye y\u00f6nelik reg\u00fclasyonlar\u0131n geli\u015fmeye ba\u015flamas\u0131yla, \u00fclkemizde de ila\u00e7 harcamalar\u0131n\u0131n GSY\u0130H\u2019ye g\u00f6re y\u0131llar i\u00e7inde azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemleniyor. 2009 y\u0131l\u0131nda %1,61 olan bu oran 2012 y\u0131l\u0131ndan bu yana %1\u2019in alt\u0131nda seyretmi\u015f, 2022 y\u0131l\u0131nda ise t\u00fcm zamanlar\u0131n en d\u00fc\u015f\u00fck seviyesi olan %0,6 d\u00fczeyine gerilemi\u015ftir. OECD \u00fclkeleri genelinde bu oran %1.3\u2019t\u00fcr. Yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n s\u00fcrd\u00fclebilir \u015fekilde g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, di\u011fer \u00fclkelere k\u0131yasla benzer s\u00fcrelerde de\u011ferlendirilip, hasta er\u015fimine sunulmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Pazar eri\u015fim birimleri ila\u00e7 end\u00fcstrisini etkileyen bu geli\u015fmeler neticesinde merkezi bir fonksiyon haline geldi. Biz de Novartis T\u00fcrkiye Pazar Eri\u015fim Departman\u0131 olarak sa\u011fl\u0131k ekosistemi ile yak\u0131n etkile\u015fimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor, yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n klinik ve maliyet faydalar\u0131n\u0131 ilgili payda\u015flar\u0131m\u0131za aktar\u0131yor, ila\u00e7lar\u0131n hastaya eri\u015fmesini g\u00fcvence alt\u0131na alacak yenilik\u00e7i modeller geli\u015ftirme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ortak olmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizdeki ila\u00e7lar\u0131n pazar eri\u015fim s\u00fcrecini biraz anlat\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z? Bu anlamda T\u00fcrkiye\u2019deki genel durumu de\u011ferlendirecek olursan\u0131z d\u00fcnyadan nas\u0131l farklar\u0131m\u0131z var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pazara eri\u015fim s\u00fcrecini anlamak i\u00e7in \u00f6ncelikle sa\u011fl\u0131k ekonomisini ve bunun i\u00e7erisindeki geri \u00f6deme sistemini anlamak gerekir. Geri \u00f6deme sistemi, bireylere sunulan sa\u011fl\u0131k hizmetleri ve ila\u00e7lar\u0131n finansman\u0131n\u0131n ilgili kurumca hangi usul ve esaslara g\u00f6re kar\u015f\u0131lanaca\u011f\u0131n\u0131 ve nas\u0131l i\u015fletilece\u011fini belirleyen bir sistemdir. Sistemdeki temel ama\u00e7; ila\u00e7 ve sa\u011fl\u0131k hizmetlerinin bilime ve kalite standartlar\u0131na uygun \u015fekilde, herkese e\u015fit ve adil sunumunun sa\u011flanmas\u0131 ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da korunarak hastalar\u0131n sa\u011fl\u0131k hizmetleri ve ila\u00e7lara eri\u015fiminin sa\u011flanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye\u2019de Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu\u2019nca (SGK) finansman\u0131 sa\u011flanacak \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerin \u00f6denme kriterlerini d\u00fczenleyen mevzuat Sa\u011fl\u0131k Uygulama Tebli\u011fi\u2019dir. Geri \u00f6demeye ili\u015fkin usul ve esaslar, yetkilendirilmi\u015f komisyonlarca de\u011ferlendirilerek karara ba\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu komisyonlarda al\u0131nan kararlarda, s\u00f6z konusu tedavilere y\u00f6nelik kar\u015f\u0131lanmam\u0131\u015f ihtiya\u00e7, tedavilerin klinik de\u011feri ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ekonomik faydalarla birlikte, do\u011frudan ila\u00e7 b\u00fct\u00e7esine olan k\u0131sa vadeli etkileri de \u00f6n planda tutulmaktad\u0131r. Ekonomik zorluklar neticesinde, gelecek yeni nesil bir tedavinin, mevcut piyasada bulunan bir \u00f6nceki nesil tedavilerle ayn\u0131 veya daha d\u00fc\u015f\u00fck bir fiyatla sunulmas\u0131 e\u011filimi, tasarruf sa\u011flanmas\u0131 beklentisini beraberinde getirmi\u015ftir. Bu nedenle yak\u0131n d\u00f6nemde yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n \u00fclkemizde hasta eri\u015fimine sunulmas\u0131nda bir gerileme g\u00f6zlemlemekteyiz.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6rne\u011fin, EFPIA taraf\u0131ndan Nisan 2023\u2019te yap\u0131lan Hastalar\u0131n Yenilik\u00e7i Tedavilere Eri\u015fim G\u00f6stergeleri ara\u015ft\u0131rma raporuna g\u00f6re; Avrupa \u00fclkelerinde yenilik\u00e7i ila\u00e7lara eri\u015fim oran\u0131 ortalama %45 olup, T\u00fcrkiye\u2019de bu oran %6\u2019d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan \u00fclkemizde toplam sa\u011fl\u0131k harcamalar\u0131n\u0131n GSY\u0130H\u2019ye oran\u0131 2009 y\u0131l\u0131nda %5,8 iken bu oran 2020 y\u0131l\u0131nda %5,0 ve 2021 y\u0131l\u0131nda %4,9 olarak ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir. Avrupa Birli\u011fi\u2019nde ise bu %10,9 civar\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

En \u00f6nemli payda\u015flar\u0131n\u0131z kimler ve<\/strong> nas\u0131l bir i\u015f birli\u011fi ile \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

S\u0131kl\u0131kla ileti\u015fimde oldu\u011fumuz kamu kurulu\u015flar\u0131 Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu, T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131, T.C. Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Strateji ve B\u00fct\u00e7e Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Yat\u0131r\u0131m Ofisi ve kamu-\u00f6zel hastane y\u00f6netimleri olarak s\u0131ralanabilir. Genel sa\u011fl\u0131k ekosistemi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ise hekimlerimiz, hastaneler, eczaneler, ecza depolar\u0131, kamu yarar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan hasta ve hekim dernekleri de \u00f6nemli payda\u015flar\u0131m\u0131zd\u0131r. Bu geni\u015f \u00e7er\u00e7eve i\u00e7erisinde payda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamaya, bu ihtiya\u00e7lar\u0131 birlikte \u00e7\u00f6zebilmek i\u00e7in birlikte projeler \u00fcretmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda YASED, AIFD, \u00fcniversiteler, gibi sivil toplum kurulu\u015flar\u0131 ile de aktif bir i\u015f birli\u011fi i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015fmaktay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n

Pazar eri\u015fim fonksiyonu bir ila\u00e7 firmas\u0131 i\u00e7in nas\u0131l fark yaratabilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pazar eri\u015fim fonksiyonunu bir k\u00f6pr\u00fc olarak de\u011ferlendiriyorum. Yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n \u00fclkemiz sa\u011fl\u0131k sisteminde nas\u0131l konumlanabilece\u011fini de\u011ferlendiriyoruz ve do\u011fru ilac\u0131n do\u011fru zamanda do\u011fru hastaya ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak istiyoruz. Bu hedefe, kamu kaynaklar\u0131n\u0131n verimli ve etkin \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 da g\u00f6zeterek ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Buradaki birinci \u00f6nceli\u011fimiz ilac\u0131n hastaya ula\u015fmas\u0131. Bu anlamda ila\u00e7lar hastaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 anda fark yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Bu alanda \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n zorlu\/keyifli taraflar\u0131 neler?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pazara eri\u015fim olduk\u00e7a dinamik ve g\u00fcndemi de\u011fi\u015fken bir alan. Bir g\u00fcn klinik \u00e7al\u0131\u015fma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken, ba\u015fka bir g\u00fcn t\u0131bbi kongrede hekimlerimizle hastal\u0131k yola\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fabiliyor veya bir g\u00fcn yeni \u00fcr\u00fcn lansman\u0131 i\u00e7in \u015firket i\u00e7i toplant\u0131lara kat\u0131l\u0131p, ba\u015fka \u00e7e\u015fitli kamu kurumlar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmelere gidebiliyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Hayata ge\u00e7irdi\u011fimiz her projenin ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n, hastalara ve yak\u0131nlar\u0131na dokundu\u011funun bilincindeyiz. Bu da b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk ve ayn\u0131 zamanda ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7larda b\u00fcy\u00fck mutluluk kayna\u011f\u0131 oluyor.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak pazar eri\u015fimin gelece\u011fi hakk\u0131ndaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi de alabilir miyiz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizde hastalar\u0131n yenilik\u00e7i ila\u00e7lara eri\u015fmesi bir numaral\u0131 \u00f6nceli\u011fimizdir. <\/a>Geri \u00f6deme s\u00fcre\u00e7lerinde karar vericiler, ila\u00e7lar\u0131n sadece maliyetini de\u011fil, de\u011ferini de dikkate almal\u0131d\u0131r. Tedavilerin toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndaki rol\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yenilik\u00e7i bir ilac\u0131n hastaya ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n \u2018be\u015feri sermaye yat\u0131r\u0131m\u0131\u2019 olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemiz 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 ile son derece geni\u015f bir yelpazeyle sa\u011fl\u0131\u011fa eri\u015fimi kapsamaktad\u0131r ve bu sistem ile hastalar di\u011fer \u00fclkelere k\u0131yasla olduk\u00e7a uygun maliyetlerle tedaviye eri\u015fime olanak buluyor.<\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnyada bireysel olarak sa\u011fl\u0131\u011fa eri\u015fim anayasal bir hakt\u0131r ve bunun kaliteli bir \u015fekilde bireylerin eri\u015fimine sunuldu\u011fu \u00fclke say\u0131s\u0131 \u00e7ok azd\u0131r. T\u00fcrkiye bu konuda fark yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bununla birlikte son d\u00f6nemde ya\u015fanan ekonomik zorluklar nedeniyle yenilik\u00e7i i ilaca ayr\u0131lan toplam b\u00fct\u00e7e konusunda geli\u015fim alan\u0131 oldu\u011funu de\u011ferlendiriyoruz. Yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n finansman\u0131 i\u00e7in ayr\u0131 bir b\u00fct\u00e7e ya da finansman mekanizmas\u0131 olu\u015fturulmas\u0131 ve bu b\u00fct\u00e7enin end\u00fcstri ve kamu i\u015f birli\u011fi disipliniyle y\u00f6netilmesinin bu konuyu daha etkin bir \u015fekilde y\u00f6netme imk\u00e2n\u0131 verece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Temel t\u0131bbi istatistikler ve verilere eri\u015fim, geli\u015fim alan\u0131 olarak de\u011ferlendirebilece\u011fimiz bir ba\u015fka alan. Veri payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n yasal zemininin olu\u015fturulmas\u0131 ve veri \u00fcretiminin geli\u015ftirilmesi, bizler taraf\u0131ndan sunulabilecek kan\u0131ta dayal\u0131, ihtiya\u00e7 odakl\u0131 ve yenilik\u00e7i finansal modellerin uygulanmas\u0131 i\u00e7in de bir f\u0131rsat yaratacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00dclkemizin sa\u011fl\u0131k alan\u0131ndaki potansiyelinin, g\u00fc\u00e7l\u00fc sa\u011fl\u0131k sistemi ve altyap\u0131s\u0131n\u0131n, d\u00fcnyada \u00f6rnek olmu\u015f dijital uygulamalar\u0131n\u0131n (e-nab\u0131z) yerli \u00fcretim ve geli\u015ftirme kapasitesinin, ihracat f\u0131rsatlar\u0131n\u0131n ve t\u00fcm bunlar\u0131n da s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nmaya potansiyel katk\u0131s\u0131n\u0131n fark\u0131nday\u0131z. Bu b\u00fcy\u00fck potensiyeli daha iyi kullanmak hepimizin ortak arzusu. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bir harcama kalemi de\u011fil, bir yat\u0131r\u0131m olarak de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n

Son olarak WIFOR Enstit\u00fcs\u00fc taraf\u0131ndan yap\u0131lan ve sonu\u00e7lar\u0131n T\u00fcrkiye\u2019ye uyarlanabilece\u011fi g\u00fcncel bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 payla\u015fmak isterim. Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re; yeni ila\u00e7lar i\u00e7in harcanan her 1 Avroluk yat\u0131r\u0131m\u0131n ekonomiye geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn 4 Avro oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada, hastal\u0131k y\u00fck\u00fcn\u00fcn en y\u00fcksek oldu\u011fu ilk 3 tedavi alan\u0131nda hasta eri\u015fimine sunulmu\u015f olan yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n ve s\u00f6z konusu ila\u00e7lar\u0131n e\u015fde\u011ferlerinin ekonomiye sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 pozitif katk\u0131n\u0131n, kamunun finanse etti\u011fi toplam ila\u00e7 b\u00fct\u00e7esinden en az 1.5 kat daha fazla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmadan yola \u00e7\u0131karak belirtmek isterim ki; yenilik\u00e7i \u00fcr\u00fcnlerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 de\u011ferin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 bir mekanizma sayesinde, as\u0131l hedefimiz olan, hastalar\u0131n yenilik\u00e7i tedavilere eri\u015fimini t\u00fcm payda\u015flar\u0131n dahil oldu\u011fu i\u015f birlik\u00e7i \u00e7al\u0131\u015fmalar ile s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde g\u00fcvence alt\u0131na almak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Novartis T\u00fcrkiye Pazara Eri\u015fim, Sa\u011fl\u0131k \u00c7\u00f6z\u00fcmleri ve Kamu \u0130li\u015fkileri Direkt\u00f6r\u00fc Doruk Arbay ile T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnyada yenilik\u00e7i ila\u00e7lar\u0131n pazar eri\u015fim s\u00fcre\u00e7leri, T\u00fcrkiye\u2019de bu konuda geli\u015fmesi gereken alanlar, Novartis T\u00fcrkiye\u2019nin pazara eri\u015fim, sa\u011fl\u0131k \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ve kamu ili\u015fkileri departman\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 hakk\u0131nda konu\u015ftuk.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2724,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,2],"tags":[136,139,97],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2717"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2723,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2717\/revisions\/2723"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2724"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pharmaworlddergi.com\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}