Beatles da Pazarlamada Çuvallamıştı

Ümit Ceylan’dan Pazarlama Hataları…

Reklam yaparken politik ve sosyal senaryoları da aklınızda bulundurun. Yaratıcılık uğruna ürünü zor duruma sokmayın. Reklamı yayınlamadan önce ‘double-check’ yapmayı unutmayın!

Çuvallama; büyük başarı beklerken başarısız olma durumu (es-anlam.com)

Beatles sever misiniz? Ben şahsen kendimi ‘en büyük’ Beatles hayranlarından biri olarak kabul ederim. Öyle ki bir Beatles şarkısı dinlemediğim gün hemen hiç yoktur. Sadece ben değil, çocuklarım grubun dağılmasından (1969) neredeyse 10-15 yıl sonra doğmuş olmalarına rağmen, onlar da Beatles’ın hemen tüm şarkılarını ezbere bilirler.

Kabul etmek gerekir ki Beatles, gelmiş geçmiş tüm müzik gruplarından kat kat daha fazla popüler olmuş (Rolling Stones hayranları-ki ben de onlardan biriyim-kusura bakmasınlar) ve tüm dünyada en tutucu ailelerin dahi şaşırtıcı bir zevkle dinledikleri yeni ve alışılmadık bir ‘beat sound’u ile bir anda bütün müzik otoritelerinin dikkatini çekmişti.

Ne var ki bu alışılmadık müzik yanında çok dikkatli bir pazarlama planı da vardı. Grup üyeleri ceketleri yakasız, bir örnek takım elbise giyiyor, hepsi bir örnek perçemli hafif uzun saç modeli kullanıyorlardı ve bu da alışmamış gözlere çok hoş geliyordu.

60’lı yılların ikinci yarısı geldiğinde, Beatles tüm dünyada tanınıyor ve konser için gittikleri her ülkede çılgınca karşılanıyordu. İşte tam o sıralar Beatles’ın yavaş yavaş ‘zıvanadan’ çıkma ve aşırı şımarma dönemleri başlamıştı. Beatles üyeleri bir Manila konserinden sonra, Başkan Ferdinand Marcos’un (o zamanlar dünyaca popüler) eşi Imelda Markos’un saraya davetini reddetmiş ve evlerine dönerken havaalanında bir hayli tartaklanmışlardı.

Yine o dönemde İngiltere Kraliçe’sinden ‘Sir’ unvanı aldıklarında, John Lennon kendilerinin ‘İsa’dan daha ünlü’ olduklarını iddia etmişti.

İşte ‘aşırı’ başarılı ve ünlü olunca, bazı kurum ve kuruluşlarda ortaya çıkan ‘baş dönmesi’ bu dönemlerde Beatles’ın başına geldi. İçeriğindeki şarkıların her biri ayrı ayrı ünlü olan şarkılardan bir LP (Long Play) yaptılar: The Beatles Yesterday and Today.

Bu LP’nin ABD versiyonunun kapağı bugün ‘Kasap Kapağı’ olarak anılıyor. Kapaktaki resimde üyeler kafası kopmuş oyuncak bebekleri ve çiğ etleri kucaklarında taşıyorlar. Piyasaya çıktığında büyük bir iğrenme ve nefretle karşılanan bu LP’yi, John Lennon’un sözüm ona Vietnam Savaşı’nın protesto edilmiş olduğu açıklaması da kurtaramıyor ve -doğal olarak- bu LP o döneme kadar en az satılmış plak olarak tanımlanıyor ve çok kısa sürede pazardan çekiliyor.

Ortada büyük bir pazarlama ‘çuvallaması’ var ama bugün elinizde bu plak varsa şunu bilin ki bunun orijinal bir örneği geçenlerde bir müzayedede 340.000 ABD Doları’na satıldı ama parayı kazanan Beatles değildi!

Kendine aşırı güvenen başarılı firmaların bazıları ‘Her türlü reklamı denedik, artık yani bir şeyler deneyelim’ dediğinde pazarlama sıkıntıları da ortaya çıkabiliyor. Örnek; Burger King ‘The Moldy Whopper’(Küflü Whopper).

Bu fotoğrafta, bir Whopper’ın 33 günde nasıl ‘güzel’ bir şekilde küflendiği görülüyor. Burada amaç, Burger King’in hamburgerlerinde hiç koruyucu madde kullanmadığının gösterilmesi. Aslında fikir çarpıcı! Nitekim reklam sektörü böylesine cesur ve dürüst bir girişimi alkışlamıştı. Ne var ki, hedef kitle pek aynı fikirde değildi. Tweetlerden biri şöyle diyordu: “Burger King tanıtım ekibi işten atılmalı. Reklamdaki dürüstlük görmek isteyeceğim bir şey değil, genelde bana göre uygun değil.”

Burger King’in, bu reklamla %3 büyüme göstermesi bekleniyordu ama bu gerçekleşmedi, verilere göre büyüme %0.1’de kaldı.

Şimdi de şu Blackberry telefonun tanıtımına bir bakar mısınız lütfen? 2015 yılında Blackberry markası yeni akıllı telefonunun ilk tanıtımı için bir tweet attı. Tweet’teki resim çok kaliteliydi ve telefon çok şık görünüyordu ama bu tweet çok kısa zaman içinde silinmek zorunda kalındı, çünkü (resmin en altına bakın) bu fotograf iPhone ile çekilmişti!

Buradan çıkan birkaç ders:

  1. Reklam yaparken politik ve sosyal senaryoları da aklınızda bulundurun.
  2. Yaratıcılık uğruna ürünü zor duruma sokmayın
  3. Reklamı yayınlamadan önce ‘double-check’ yapmayı unutmayın!

 

 

 

İlginizi çekebilir

Yapay Zekâ ve Ar-Ge

Dr. Serdar Altınel Covid-19 pandemisi ilaç endüstrisinde birçok zorluk yaratmanın yanı sıra, belki de en …